- ID:
- T98117
-
བདེན་པ
(Tibetan, Tibetan script, Original)
- > bden pa/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > denpa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
What is incontrovertible; the opposite of false. In philosophical contexts often refers to the two truths, conventional truth (ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་) and ultimate truth (དོན་དམ་བདེན་པ་). In other contexts the four truths or four noble truths are an important tetrad.
Further Details- Language:
- English
- Author:
- Steven Weinberger
Subjects
Other Dictionaries
1.
1) [be] true[th]; 2) straightforward, non-deceptive; 3) righteous, just
Further Details- Language:
- English
2.
Hopkins' Translations: truth; reality [i.e., what exists the way it appears]
Sanskrit: {MV,MSA}satya
དབྱེ་བ། 1ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། 2དོན་དམ་བདེན་པ།
Divisions: (1) conventional truth; (2) ultimate truth
- Language:
- English
3.
truth, honest, true, reliable fact, sincere, right, in the abstract, authentic, authentic, true existence
Further Details- Language:
- English
4.
5.
truth; true existence/ nature; true/ valid/ authentic(ity); isc. real (one of seven vajra qualities)
Further Details- Language:
- English
6.
[1370] 1. རྫུན་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཏེ་དངོས་གནས། ... བདེན་པའི་དངོས་པོ། ... ད་རེས་ཀྱི་ཁ་མཆུ་དེའི་བདེན་པ་ང་ལ་ཐོབ་བྱུང། ... བདེན་ལུང་པ་གཉིས་དེ་ཕུ་ཐག་རིང། རྫུན་ཨ་བྲ་གཉིས་དེ་མཇུག་མ་ཐུང། ... 2. དྲང་པོའམ་དངོས་གནས་མི་སླུ་བ། ... སྐད་ཆ་བདེན་པ་བཤད་པ། ...
Further Details- Language:
- English
7.
(1) རྫུན་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཏེ་དངོས་གནས། བདེན་པའི་དངོས་པོ། ད་རེས་ཀྱི་ཁ་མཆུ་དེའི་བདེན་པ་ང་ལ་ཐོབ་བྱུང་། བདེན་ལུང་པ་གཉིས་དེ་ཕུ་ཐག་རིང་། རྫུན་ཨ་བྲ་གཉིས་དེ་མཇུག་མ་ཐུང་། (2) དྲང་པོའམ་དངོས་གནས་མི་སླུ་བ། སྐད་ཆ་བདེན་པ་བཤད་པ།
Further Details- Language:
- Tibetan
8.
རྫུན་པ་ལས་ལྡོག་པ། དཔེར་ན། གཏམ་བདེན་པ། བདེན་ཚིག སྐད་ཆ་བདེན་པར་བཤད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
Further Details- Language:
- Tibetan
9.
saṃ. 1. satyam — བདེན་པའི་ཚིག satyavacanam da.bhū.176kha/9; བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ satyadarśanaheyaḥ abhi.bhā.52kha/1070; tathyam — འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་ལོག་པའོ༎ etadeva tathyaṃ mithyānyat abhi.sa.bhā.83kha/113; bhūtam — དྲང་སྲོང་གི་ཚིག་བདེན་ནོ་སྙམ་ནས bhūtamṛṣivacanamavagatya a.śa.143ka/133; sadbhāvaḥ — བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་མང་པོ་བདེན་པ་དང་གདོན་མི་ཟ་བ་དང padakāyaḥ punarmahāmate yaduta padārthakāyasadbhāvo niścayaḥ la.a.100ka/46 2. = བདེན་ཉིད satyatā — བདེན་པ་བདེན་མིན་ཞེས་བྱ་བ། /འདི་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད༎ vyavahāramātrakamidaṃ satyatāsatyateti ca
Further Details- Language:
- Sanskrit
pra.a.49ka/56; རིགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་བདེན་པར་དོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བདེན་པ jātyupadeśasyāsatyatā śaṅkāyāṃ pratyakṣāt satyatā pra.a.9ka/11;
Further Details- Language:
- Sanskrit
vi. tathyam — མི་ཤེས་པ་ཡི་སྟེས་དབང་གིས། /བདེན་པའི་ཉེར་བསྟན་ཡོད་མ་ཡིན༎ ajñātasyopadeśo'sti tathyo yādṛcchiko na hi
Further Details- Language:
- Sanskrit
ta.sa.125kha/1086; sadbhūtam — བདེན་པ་ཡང་ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ pramāṇena dṛṣṭaśca sadbhūtaḥ nyā.ṭī.43kha/67; sāram —བདེན་ནོར་ལྡན་པར་གྱུར་པ་བདག་།སློང བ་འབྲས་མེད་ཇི་ལྟར་འགྱུར༎ kathaṃ sāradhano bhūtvā bhaviṣyāmyarthiniṣphalaḥ
Further Details- Language:
- Sanskrit
avya. ananyathā — བདེན་པར་གསུང་བ་ཁྱོད་ལ་ནི། /དེ་གཉིས་གཞན་དུ་གདའ་བ་ལགས༎ anyathānanyathāvādin dṛṣṭaṃ tadubhayaṃ tvayi
Further Details- Language:
- Sanskrit
pā. 1. satyam — བདེན་པ་བཞི catvāri satyāni abhi.ko.18kha/872; dra. འཕགས་པའི་བདེན་པ། 2. satyā, vāgākāraviśeṣaḥ — ཚིག་དེ་ནི་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང… བདེན་པ་དང… སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་འཐུན་པ་སྟེ yāsau vāgājñāpanī…satyā…sarvabuddhabhāṣitānukūlā la.vi.141ka/208 2. satyatā, adhyāśayaviśeṣaḥ — ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་དེས་པའོ … ལོག་པར་ཞུགས་པ་ལ་བདེན་པའོ༎ adhyāśaya ucyate—saumyatā bhūteṣu…satyatā abhūtagateṣu śi.sa.157ka/151.
Further Details- Language:
- Sanskrit
10.
- Phoneme:
Sanskrit
- bhūta
- satyatā
- satya