Skip to main content Skip to search
mig
ID:
T147920
  • མིག (Tibetan, Tibetan script, Original)
    • >  mig (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
    • >  mik (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)

1) hole; 2) eye, eye, sight, vision, visual [lta byed dang - 'dren byed dam, snang ba'i dbang po [/sha'i mig rnon po,//blo mig //zur mig //kha bas mig 'phyid pa,//mig gyas gyon 'phrig pa,//lta ba mig gis mi bzod pa,/a'grems ston khang nang la slebs dus mig gis lta tshod 'di tshod med pa,//syn: khyab byed dang, mthong byed, snang byed, spyan, tsaksha, gzigs byed, gsal byed, lha'i sgron ma]

Subjects

1) hole; 2) eye, sight, vision, visual

Subjects

Hopkins' Translations: eyeSanskrit: {LCh,C,MSA,MV}cakṣus; {MSA}cakṣu; cakṣurSynonyms: མིག་གི་དབང་པོ། མིག་གི་ཁམས། 

Subjects

eye, gaze

Subjects

eye, sight, vision, visual, visual faculty 2) hole

Subjects

eye

Subjects

[2085] ... 1༽ ལྟ་བྱེད་དང། འདྲེན་བྱེད་དམ། སྣང་བའི་དབང་པོ། ... ཤའི་མིག་རྣོན་པོ། ... བློ་མིག་... ཟུར་མིག་... ཁ་བས་མིག་འཕྱིད་པ། ... མིག་གཡས་གཡོན་འཕྲིག་པ། ... ལྟ་བ་མིག་གིས་མི་བཟོད་པ། ... འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་ལ་སླེབས་དུས་མིག་གིས་ལྟ་ཚོད་འདི་ཚོད་མེད་པ། ... མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དང། མཐོང་བྱེད། སྣང་བྱེད། སྤྱན། ཙཀྵ། གཟིགས་བྱེད། གསལ་བྱེད། ལྷའི་སྒྲོན་མ་བཅས་སོ། 2༽ ཨི་ཁུང་དང་བུ་ག། ... པང་ལེབ་ལ་མིག་འབུགས་པ། ... 3༽ ༼མངོན༽ མིག་ལ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཡོད་པས་གྲངས་གཉིས་མཚོན། ...

Subjects

(1)ལྟ་བྱེད་དང་འདྲེན་བྱེད་དམ། སྣང་བའི་དབང་པོ། ཤའི་མིག་རྣོན་པོ། བློ་མིག ཟུར་མིག ཁ་བས་མིག་འཕྱིད་པ། མིག་གཡས་གཡོན་འཕྲིག་པ། ལྟ་བ་མིག་གིས་མི་བཟོད་པ། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་ལ་སླེབས་དུས་མིག་གིས་ལྟ་ཚོད་མེད་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དང་། མཐོང་བྱེད། སྣང་བྱེད། སྤྱན། ཙཀྵ། གཟིགས་བྱེད། གསལ་བྱེད། ལྷའི་སྒྲོན་མ་བཅས་སོ། ། (2)ཨི་ཁུང་དང་བུ་ག པང་ལེབ་ལ་མིག་འབུགས་པ། (3) 〔མངོན〕 མིག་ལ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཡོད་པས་གྲངས་གཉིས་མཚོན།

Subjects

༡ གཟུགས་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་དབང་ བོ འི་མིང་།

Subjects

༢ བུ་ག་ཆུང་ངུའི་མིང་སྟེ། མིག་བུ། ཁབ་མིག དྲ་མིག འཇུར་མིག་ཅེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ།

Subjects

༢ འབྲུ་རིགས་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག་སྟེ། ཁྲོལ་མ་ཡང་ཟེར།

Subjects

saṃ. 1. (āda. = སྤྱན) cakṣuḥ — མིག་དང་གཟུགས་སོགས་བློ་བཞིན cakṣūrūpādibuddhivat pra.vā.118kha/2.5; ཤའི་མིག māṃsacakṣuḥ abhi.bhā.64kha/1122; ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག prajñācakṣuḥ śi.sa.6ka/7; ལྷའི་མིག divyaṃ cakṣuḥ abhi.sphu.283ka/1122; དཔེར་ན་མིག་ནི་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་གཞན་པ་འདྲེན་བྱེད་དང་གསལ་བྱེད་དང་ཁྲིད་བྱེད་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ཏུའང་འགྱུར་ཏེ yathā cakṣuścakṣurityetasmātparyāyādanyeṣvapi netrākṣinayanalocanādiṣu paryāyāntareṣu kṣarati abhi.sa.bhā.9ka/10; བདག་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིག་དང…སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར ahaṃ sadevakasya lokasya cakṣurbhaveyam…puro javeyam śi.sa.142ka/136; netram — མིག་གི་བྱ་བ་བཀོད་པ་ལས། /དེ་ཡི་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་དག་ཐོབ༎ iti netrakriyādhyāsāllabdhā tadvācinī śrutiḥ

Subjects

kā.ā.321kha/1.94; akṣam — ཁྱོད་གདོང་མིག་ནི་མི་བརྟན་ཞིང་། /སོ་ཡི་འོད་ཟེར་རབ་གསལ་བ༎ tvadānanamadhīrākṣamāvirdaśanadīdhiti

Subjects

kā.ā.323kha/2.44; རྐང་མིག akṣapādaḥ vā.ṭī.107ka/73; akṣi — གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཉིད་རྟག་ན། /མིག་དང་དོན་སོགས་འབྲས་མེད་འགྱུར༎ akṣyarthādyaphalaṃ tu syāccaitanyaṃ śāśvataṃ yadi

Subjects

ta.sa. 13ka/149; dṛṣṭiḥ—རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་ནི་མིག་ལམ་དུ། /གྱུར་ཚེ་བཞོན་པ་ཡང་དག་བཏང་༎ yāte dṛṣṭipathaṃ jetavane saṃtyajya vāhanam

Subjects

a.ka.364kha/48.81; darśanam — ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་དང་། /མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར༎ dāhaśāntiryathā lohe darśane timirasya ca

Subjects

sū. a.155kha/41; nayanam — ལམ་དེར་མིག་ནི་གཏད་པ་ཡི༎ tatpathe dattanayanaḥ a.ka.297kha/108.44; འགྲམ་པ་དག་དང་མིག་ནི་ཀོང་༎ parikṣāmakapolanayanam jā.mā.101ka/116; locanam — བཞིན་ལ་ཟླ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་ནི་མིག་གཉིས་དག་ལ་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོའི་ནགས༎ vaktre candraśatāni locanayuge nīlotpalānāṃ vanam a. ka.299ka/108.71; vilocanam—དེ་ཡི་མིག་དག་མཛེས་པས་མིག་གི་དཔལ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པའི་རི་དྭགས་དག༎ sāraṅgasya ca tadvilocanarucipratyastanetraśriyaḥ

Subjects

a. ka.298kha/108.68; īkṣaṇam — མིག་མི་སྡུག་ལ་སྣ་ཡང་སྤུ་གྲི་འདྲ་བར་སྣང་༎ ghorekṣaṇāḥ khuranikāśavirūpaghoṇāḥ

Subjects

jā.mā.81kha/94; dṛk—མཛེས་མས་བསྐུལ་བའི་མིག་དང་ནི། /ཕོ་ཉ་མོས་ཀྱང་མཛའ་བོ་འགུགས༎ dṛśo dūtyaśca karṣanti kāntābhiḥ preṣitāḥ priyān

Subjects

kā.ā.332kha/2.313; vilokanam — ཀར-ཨི་ཥྞ་སཱ་རའི་མིག་དག་དང་། /ཀུན་རྨོངས་གསོ་བས་ནག་པོ་ནི། /བརྩེགས་པའི་རི་མོས་རེག་པ་ཡིས། /བདུད་རྩིའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བཞིན༎ sammohanairjīvanaiśca kṛṣṇasārairvilokanaiḥ

Subjects

kālakūṭacchadaspṛṣṭairamṛtoghairivāvṛtāḥ

Subjects

a.ka.110ka/10.115 2. = བ་རུ་ར akṣaḥ, vibhītakavṛkṣaḥ — triliṅgastu vibhītakaḥ

Subjects

nākṣastuṣaḥ karṣaphalo bhūtāvāsaḥ kalidrumaḥ

Subjects

a.ko.158ka/2.4.58; akṣṇoti phalairiti akṣaḥ

Subjects

akṣū vyāptau a.vi.2.4.58 3. chidram— ཡི་དྭགས…ལྟོ་རི་སུལ་ལྟར་འདུག་པ། ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་གྱི་ཁ་ཡོད་པ་བརྒྱ་སྟོང pretasahasraiḥ…parvatasannibhodaraiḥ sūcīcchidropamamukhaiḥ vi.va.256kha/2.158; ཁབ་ཀྱི་མིག་ལྟ་བུའི་ཡི་དྭགས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ anekāni pretaśatasahasrāṇi…sūcīcchidropamamukhaiḥ kā.vyū.206ka/263 4. padāṃśaḥ — དྲ་མིག jālam me.dū.349ka/2.29; ཁང་མིག apavarakaḥ ta.pa.178ka/73; ལྡེ་མིག་ཀྱོག་པོ kuṇḍikā vi.va.219kha/2.131; ཆུ་མིག utsaḥ la.vi.123kha/183; ཕོལ་མིག gaṇḍaḥ śi.sa.51ka/48;

Subjects

pā. cakṣuḥ 1. indriyabhedaḥ — མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དང་ནི། /ལྕེ་དང་ལུས་དང་དེ་བཞིན་ཡིད། /འདི་རྣམས་དབང་པོ་དྲུག་པོ་ནི། /གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ལྡན༎ cakṣuḥ śrotraṃ ca ghrāṇaṃ ca jihvā kāyo manastathā

Subjects

mohavajrādibhiryuktāḥ ṣaḍetānīndriyāṇi ca

Subjects

he.ta.18ka/56; མིག་གིས་མཐོང་ངོ་༎ cakṣuḥ paśyati ta.pa.82kha/617 2. āyatanabhedaḥ — དགེ་སློང་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེ cakṣurbhikṣo ādhyātmikamāyatanam abhi.bhā.30ka/31 3. (sāṃ.da.) buddhīndriyabhedaḥ —

Subjects

བློའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི། རྣ་བ་དང་པགས་པ་དང་མིག་དང་ལྕེ་དང་སྣའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ༎ pañca buddhīndriyāṇi—śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇalakṣaṇāni ta.pa. 147ka/21.

Subjects

1.གཟུགས་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་དབང་བོའི་མིང་།

Subjects

2.ཨི་ཁུང་དང་བུ་ག་སྟེ།

Subjects

3.(མངོན་བརྗོད།) མིག་ལ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཡོད་པས་གྲངས་གཉིས་མཚོན།

Subjects

Other Dictionaries

Other Dictionaries

Phoneme: